بندر مارسى حركت كرد و روز هفتم آذر به پاريس رسيد . اقدامات مهم سردار سپه در راه ايجاد وحدت سياسى و درهم ريختن قدرت‌هاى محلى ، كه بعد از كودتاى سال 1299 آغاز گرديده بود ، طى دو سال دنبال شد . شيخ خزعل ، شيخ خودسر و گردنكش خرمشهر كه بر سراسر خوزستان تسلط يافته بود ، به سردار سپه تسليم گرديد و سران ياغى لرستان يكى پس از ديگرى سركوب و دستگير و اعدام شدند و به همت سردار سپه و سربازان فداكار راه ارتباطى تهران به خوزستان از طريق بروجرد و خرم‌آباد و دزفول كشيده شد . آذربايجان از بقاياى ياغيان و سركشانى چون اسماعيل آقا سميتقو و امثال او پاك گرديد و پادگان‌هاى ارتش جديد ايران به تدريج در مراكز استان‌ها و شهرستان‌ها و مرزهاى كشور متمركز شدند . اين اقدامات ، سردار سپه را از يك طرف مورد توجه و علاقه‌ى عده‌ى زيادى از مصلحين و طرفداران امنيت كشور قرار داد و از طرف ديگر دشمنان و مخالفين او را به فعاليت و كوشش عليه او برانگيخت و اين كشمكش و مبارزه‌ى سياسى قريب به دو سال يعنى در سراسر دوره‌ى پنجم مجلس شوراى ملى ادامه يافت و به پيروزى سردار سپه انجاميد . كابينه‌ى دوم سردار سپه و جمهورى از مسافرت احمد شاه به اروپا انتشار شايعه‌ى استعفاى او از سلطنت و توجه به اين مسئله كه سردار سپه ، عليرغم تظاهر خود به شاه‌دوستى ، اصولا با سلطنت خاندان قاجار جدا مخالف بود و نيز با توجه به مقالات تند و زننده‌اى كه در جرايد ايران و بعضى از مطبوعات خارجى عليه احمد شاه و اسلاف او انتشار مىيافت ، مىتوان چنين انديشيد كه زمزمه‌ى استقرار رژيم جمهورى در ايران با مقاصد و نيات سردار سپه موافق و سازگار بوده و سردار سپه مىخواسته است بدان وسيله دست خاندان قاجار را ، كه سلطنت آنان جز نكبت و بدبختى براى كشور و ملت ايران چيزى به بار نياورده بود ، از گريبان مردم كوتاه سازد . در اواسط دىماه 1302 شمسى ( جمادى الاول 1342 شمسى ) در روزنامه‌ى مورنينگ پست لندن از قول خبرنگار آن روزنامه در پاريس خبرى انتشار يافت مبنى بر اينكه رادك « 1 » نماينده‌ى سياسى شوروى در برلين ، تلگراف محرمانه خطاب به چيچرين ، وزير امور خارجه‌ى شوروى ، شمه‌اى از اوضاع ايران را بيان و اظهار كرده است كه مجلس ايران فرمان حكومت جمهورى را صادر و شاه از سلطنت كناره‌گيرى نموده است . دو ماه پس از خروج خبر فوق در روزنامه‌ى انگليسى ، مجلس پنجم در اسفند 1302 شمسى

--> ( 1 ) - Radek